1. Nguyên nhân:
• Vi khuẩn: Đặc biệt là Escherichia coli (chiếm khoảng 80% các trường hợp), nhưng cũng có thể do các vi khuẩn khác như Klebsiella, Proteus, Enterococcus, hoặc các vi khuẩn gram âm.
• Virus: Một số virus có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu, ví dụ như virus herpes simplex, cytomegalovirus.
• Nấm: Candida. cũng có thể là nguyên nhân gây nhiễm trùng, nhất là ở các bệnh nhân có hệ miễn dịch suy yếu.
• Yếu tố cơ hội: Những người có sỏi thận, bất thường cấu trúc đường tiết niệu, hoặc đang sử dụng catheter tiểu có nguy cơ cao.
• Lây qua quan hệ tình dục: Một số tác nhân gây nhiễm trùng tiết niệu có thể lây qua quan hệ tình dục, như Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae.
2. Triệu chứng, chẩn đoán:
2.1 Triệu chứng:
• Đau buốt khi đi tiểu (dysuria).
• Tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu đêm.
• Nước tiểu có mùi hôi, đôi khi có máu (hematuria).
• Đau bụng dưới, có thể kèm theo sốt nếu nhiễm trùng đã lan đến thận.
• Mệt mỏi, cảm giác khó chịu.
2.2 Chẩn đoán:
• Xét nghiệm nước tiểu: Tìm vi khuẩn, bạch cầu, nitrit trong nước tiểu.
• Cấy nước tiểu: Cấy vi khuẩn từ nước tiểu để xác định tác nhân gây bệnh và kiểm tra độ nhạy với
kháng sinh.
• Siêu âm đường tiết niệu: Giúp phát hiện sỏi, bất thường cấu trúc, hoặc tình trạng ứ nước.
• Chụp X-quang hoặc CT scan: Được sử dụng trong trường hợp nghi ngờ có sỏi hoặc các vấn đề cấu
trúc khác.
3. Điều trị:
• Kháng sinh: Điều trị chủ yếu là kháng sinh. Chọn kháng sinh dựa trên kết quả cấy nước tiểu và độ
nhạy của vi khuẩn.
• Các kháng sinh thường được sử dụng: Nitrofurantoin, trimethoprim-sulfamethoxazole, amoxicillin,
ciprofloxacin, hoặc cephalosporins.
• Điều trị triệu chứng: Sử dụng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm để giảm các triệu chứng như đau
bụng dưới, tiểu buốt.
• Điều trị hỗ trợ: Tăng cường uống nước để giúp tiểu nhiều và làm sạch đường tiết niệu.
• Phẫu thuật: Trong một số trường hợp có sỏi thận hoặc bất thường cấu trúc đường tiết niệu, phẫu thuật có thể cần thiết.
4. Phòng bệnh:
• Uống đủ nước: Khuyến khích uống nhiều nước mỗi ngày để giúp làm sạch đường tiết niệu.
• Vệ sinh cá nhân: Vệ sinh vùng kín đúng cách, đặc biệt sau khi quan hệ tình dục. Phụ nữ nên lau từ trước ra sau để tránh lây nhiễm vi khuẩn từ hậu môn.
• Điều trị kịp thời các bệnh lý nền: Như sỏi thận, bệnh tiểu đường, hoặc các bất thường đường tiết niệu.
• Giảm thiểu sử dụng catheter: Chỉ sử dụng catheter khi thật sự cần thiết và thay định kỳ. • Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt là đối với những người có nguy cơ cao như người già, phụ nữ mang thai, người có bệnh lý nền.
